Nếu bạn từng có bạn bè, người thân đi Nhật, chắc bạn đã nghe đâu đó câu này: “Bên Nhật nhiều người Việt bỏ trốn lắm”. Mình cũng vậy. Ban đầu nghe thì thấy lạ thậm chí hơi khó tin. Một đất nước phát triển như Nhật Bản, cơ hội rõ ràng, luật pháp nghiêm, vậy tại sao lại có chuyện bỏ trốn?
Nhưng càng tìm hiểu, càng nghe nhiều câu chuyện thật, mình nhận ra đây không phải là hiện tượng nhỏ lẻ mà là một vấn đề xã hội có thật, có nguyên nhân sâu xa.
1. Bỏ trốn là gì?
Bỏ trốn là khi người lao động hoặc du học sinh rời khỏi công ty hoặc trường học không thông báo và ở lại Nhật làm việc bất hợp pháp. Họ thường chuyển sang làm “chui” trong nhà hàng, công xưởng nhỏ, xây dựng…Thu nhập có thể cao hơn nhưng đổi lại là rất nhiều rủi ro.
Hiện nay tình trạng người đi XKLĐ Nhật Bản bỏ trốn ra ngoài làm việc bất hợp pháp gia tăng, gây ảnh hưởng tới những người đi sau.
2. Vì sao nhiều người bỏ trốn tại Nhật?
Để hiểu rõ, phải nhìn toàn bộ quy trình từ Việt Nam sang Nhật. Hiện tượng bỏ trốn không xảy ra ngẫu nhiên. Dưới đây là một số lý do chính khiến nhiều người bỏ trốn tại Nhật.
2.1 Chi phí đi Nhật quá cao
Đây là vấn đề cốt lõi. Rất nhiều người phải vay tiền để đi Nhật. Số tiền có thể từ 120 – 200 triệu thậm chí hơn nếu đi đường vòng hoặc qua môi giới đắt.
Khoản tiền này tạo ra một áp lực cực lớn khiến người lao động phải kiếm tiền thật nhanh để trả nợ. Và chính áp lực này khiến họ dễ lựa chọn con đường bỏ trốn, lao động bất hợp pháp.
2.2 Kỳ vọng và thực tế khác nhau
Trước khi đi Nhật, nhiều người được nghe lương cao, làm thêm thoải mái, gửi tiền về đều.
Nhưng thực tế tại Nhật:
Lương bị trừ thuế, bảo hiểm
Tăng ca không phải lúc nào cũng có.
Chi phí sinh hoạt cao.
Sau khi trừ hết, số tiền tiết kiệm không nhiều như tưởng. Khi kỳ vọng bị tan vỡ, tâm lý thất vọng xuất hiện khiến họ có thể bỏ trốn ra ngoài làm việc bất hợp pháp.
2.3 Áp lực công việc và môi trường sống
Nhật nổi tiếng kỷ luật cao điều này tốt nhưng cũng rất áp lực. Nhiều lao động trong ngành xây dựng, chế biến thực phẩm, nông nghiệp chủ yếu làm việc tay chân, công việc lặp lại, cường độ cao.
Ngoài ra rào cản ngôn ngữ và khác biệt văn hóa cũng là vấn đề khi không hòa nhập được, cảm giác cô lập rất dễ xảy ra.
2.4 Vai trò của công ty môi giới
Nhiều người bỏ trốn cũng vì các công ty môi giới xuất khẩu lao động.
Một số công ty môi giới tại Việt Nam tư vấn chưa đầy đủ thậm chí nói quá để thu hút người đi XKLĐ Nhật.
Ví dụ: Nói lương cao nhưng không nói chi phí. Công việc nhẹ nhưng thực tế nặng.
Khi sang đến nơi, người lao động cảm thấy như bị lừa. Và khi niềm tin mất đi, họ dễ rời bỏ.
2.5 Bị lôi kéo bỏ trốn
Đây là yếu tố rất thực tế. Một người bỏ trốn thành công kiếm được tiền sẽ kể lại cho bạn bè, rủ người khác làm theo.
Khi nghe những câu như “ra ngoài làm tự do, lương gấp đôi”. Rất nhiều người bị thuyết phục.
Dần dần, việc bỏ trốn trở thành một lựa chọn phổ biến trong một số nhóm người bên Nhật.
2.6 Kẽ hở trong quản lý khiến lao động dễ bỏ trốn
Ở một số trường hợp:
Doanh nghiệp không quan tâm đời sống lao động
Không hỗ trợ khi gặp khó khăn.
Khi người lao động cảm thấy ở lại cũng không khá hơn, họ sẽ dễ bỏ trốn ra ngoài làm việc bất hợp pháp.
2.7 Tâm lý muốn kiếm tiền nhanh
Hầu hết ai đi Nhật cũng muốn kiếm tiền nhanh để nhanh chóng trả nợ, trang trải chi phí sinh hoạt.
Khi đứng trước hai lựa chọn:
Làm hợp pháp: ổn định nhưng thu nhập vừa phải.
Làm chui: thu nhập cao hơn nhưng rủi ro
Nhiều người chọn phương án thứ hai, đặc biệt khi đang nợ tiền.
3. Những rủi ro khi bỏ trốn bên Nhật
Nhiều người chỉ thấy mặt lợi nhưng thực tế có rất nhiều rủi ro khi bỏ trốn tại Nhật.
Sống bất hợp pháp: Không có giấy tờ hợp lệ, luôn lo sợ kiểm tra.
Dễ bị bóc lột: Chủ có thể trả lương thấp, không có hợp đồng bảo vệ.
Không được pháp luật bảo vệ: Nếu xảy ra vấn đề tai nạn lao động hoặc bị quỵt lương sẽ rất khó đòi quyền lợi.
Nguy cơ bị bắt và trục xuất: Khi bị phát hiện bị trục xuất về nước, có thể bị cấm quay lại Nhật nhiều năm.
Đơn hàng kỹ sư đi Nhật thường ít người bỏ trốn.
4. Người Việt bỏ trốn tại Nhật gây ảnh hưởng gì?
Hiện tượng một số người Việt Nam sang Nhật Bản theo diện du học, thực tập sinh rồi bỏ trốn khỏi đã và đang gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
– Ảnh hưởng đến hình ảnh người Việt
Làm xấu hình ảnh cộng đồng người Việt tại Nhật.
Gây mất niềm tin từ phía người Nhật đối với lao động và du học sinh Việt Nam.
– Siết chặt chính sách nhập cảnh
Chính phủ Nhật Bản có thể tăng cường kiểm tra hồ sơ.
Khó khăn hơn trong việc xin visa du học, lao động.
– Ảnh hưởng đến cơ hội của người đi hợp pháp
Những người đi đúng quy định bị ảnh hưởng tiêu cực.
Có thể bị kiểm soát gắt gao hơn tại nơi làm việc.
– Rủi ro cho người bỏ trốn
Không có giấy tờ hợp pháp, dễ bị bóc lột lao động.
Không được bảo vệ pháp luật.
Nguy cơ bị bắt, trục xuất và cấm nhập cảnh.
– Tác động đến quan hệ song phương
Gây ảnh hưởng đến hợp tác lao động giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Kết luận
Việc bỏ trốn khi đi Nhật không chỉ gây hại cho cá nhân mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến cả cộng đồng và quốc gia.
5. Góc nhìn cá nhân về việc “đi Nhật bỏ trốn”
Thật lòng mà nói, mình nghĩ không nên chỉ trích theo kiểu đúng – sai. Vì không ai muốn sống chui, không ai muốn bỏ hợp đồng. Nhưng khi rơi vào nợ nần, áp lực, thất vọng. Người ta dễ chọn giải pháp nhanh. Tuy nhiên, nhanh không đồng nghĩa với đúng.
Nếu bạn đang có ý định đi Nhật thì nên tìm hiểu thật kỹ, đừng tin 100% môi giới. Cần tính toán tài chính và chuẩn bị tâm lý chịu được áp lực, có kỷ luật và chăm chỉ. Nên học tiếng Nhật nghiêm túc.
Tình trạng nhiều người bỏ trốn tại Nhật Bản là một vấn đề đáng lo ngại phản ánh những khó khăn và áp lực mà một bộ phận người lao động, du học sinh đang phải đối mặt. Tuy nhiên, hành động này không phải là giải pháp lâu dài mà còn gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực cho bản thân người bỏ trốn, cộng đồng người Việt và mối quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia. Vì vậy, cần có sự nâng cao nhận thức, tuân thủ pháp luật và tìm kiếm những con đường hợp pháp để làm việc và học tập tại Nhật Bản.
Tư vấn đi Nhật: 09822.888.66
Có thể bạn quan tâm:
