Trong nhiều năm qua, xuất khẩu lao động được xem là một con đường giúp nhiều người cải thiện thu nhập, thoát nghèo và thay đổi cuộc sống. Hàng trăm nghìn lao động đi nước ngoài với hy vọng kiếm được nhiều tiền hơn so với trong nước. Tuy nhiên, bên cạnh những câu chuyện thành công vẫn tồn tại mặt trái của xuất khẩu lao động mà không phải ai cũng biết.
1. Chi phí đi xuất khẩu lao động quá cao
Một trong những vấn đề lớn nhất là chi phí đi xuất khẩu lao động. Tùy vào quốc gia và ngành nghề, người lao động có thể phải chi trả:
Phí dịch vụ công ty môi giới
Phí đào tạo
Phí hồ sơ
Phí visa
Phí vé máy bay
Tiền ký quỹ…
Tổng chi phí có thể dao động từ 80 triệu đến hơn 150 triệu đồng, thậm chí cao hơn. Hiện nay chi phí đi XKLĐ Đài Loan có phần ít hơn so với các nước khác.
Đối với nhiều gia đình ở nông thôn, số tiền này thường được vay từ ngân hàng hoặc vay nóng bên ngoài. Nếu công việc không thuận lợi hoặc người lao động phải về nước sớm, khoản nợ này có thể trở thành gánh nặng tài chính kéo dài nhiều năm.
2. Nguy cơ bị lừa đảo bởi công ty môi giới
Một mặt tối khác của xuất khẩu lao động là tình trạng lừa đảo tuyển dụng. Nhiều người đã trở thành nạn nhân của các công ty môi giới không uy tín.
Các hình thức lừa đảo phổ biến gồm:
Thu tiền nhưng không đưa đi làm việc
Hứa hẹn mức lương cao không thực tế
Thay đổi hợp đồng khi sang nước ngoài
Thu thêm nhiều khoản phí không minh bạch.
Không ít trường hợp người lao động đã mất hàng trăm triệu đồng mà không thể xuất cảnh hoặc sang đến nơi mới phát hiện công việc hoàn toàn khác với cam kết ban đầu.
3. Công việc thực tế thường vất vả hơn quảng cáo
Nhiều chương trình tuyển dụng XKLĐ quảng bá công việc nhẹ nhàng với mức lương hấp dẫn. Nhưng thực tế, nhiều trường hợp phải làm những công việc nặng nhọc không phù hợp với sức khỏe.
Thời gian làm việc thường kéo dài 10-12 giờ mỗi ngày, thậm chí nhiều hơn vào mùa cao điểm.
Một số người lao động chia sẻ rằng họ gần như không có thời gian nghỉ ngơi trong suốt nhiều tháng làm việc.
4. Áp lực tâm lý và nỗi cô đơn khi đi XKLĐ
Một vấn đề ít được nhắc đến nhưng ảnh hưởng rất lớn là sức khỏe tinh thần của người lao động.
Khi sống và làm việc ở nước ngoài, họ phải đối mặt với:
Khác biệt ngôn ngữ
Khác biệt văn hóa
Xa gia đình
Môi trường sống khép kín.
Nhiều người rơi vào trạng thái stress, trầm cảm hoặc cô đơn kéo dài. Đặc biệt trong các khu ký túc xá lao động, cuộc sống thường khá đơn điệu và áp lực.
5. Nguy cơ bị bóc lột lao động
Một số doanh nghiệp nước ngoài lợi dụng lao động nhập cư để bóc lột sức lao động.
Các biểu hiện thường thấy gồm:
Không trả đủ lương
Ép làm thêm giờ
Không cho nghỉ phép
Giữ giấy tờ cá nhân.
Trong một số trường hợp, người lao động rất khó phản kháng vì sợ bị chấm dứt hợp đồng hoặc trục xuất khỏi nước sở tại.
>> Trên 40 tuổi có đi xuất khẩu lao động được không ?
6. Điều kiện sống không như mong đợi
Nhiều người trước khi đi xuất khẩu lao động thường hình dung cuộc sống ở nước ngoài rất tiện nghi như đôi khi thực tế có phần khác biệt.
Nhiều khu ký túc xá có thể:
Chật chội
Thiếu riêng tư
Ở nhiều người trong một phòng
Điều kiện sinh hoạt hạn chế.
Điều này khiến nhiều người cảm thấy khó thích nghi trong thời gian đầu.
Bạn có biết, xuất khẩu lao động nước nào lương cao nhất?
7. Rào cản ngôn ngữ
Ngôn ngữ là một trong những khó khăn lớn nhất đối với người đi xuất khẩu lao động nước ngoài.
Nếu không giao tiếp tốt, người lao động sẽ gặp nhiều bất lợi:
Khó hiểu hướng dẫn công việc
Khó bảo vệ quyền lợi
Khó hòa nhập với đồng nghiệp.
Điều này đôi khi khiến họ bị đối xử không công bằng hoặc khó thăng tiến.
Tìm hiểu ngay các đơn hàng xuất khẩu Nhật Bản
8. Nguy cơ tai nạn lao động
Dù làm việc trong nước hay đi xuất khẩu lao động một số ngành nghề có thể gặp rủi ro như:
Xây dựng
Cơ khí
Sản xuất công nghiệp
Nông nghiệp.
Nếu xảy ra tai nạn, việc giải quyết bảo hiểm và bồi thường có thể khá phức tạp đặc biệt nếu người lao động không hiểu rõ quyền lợi của mình.
9. Khó tái hòa nhập khi về nước
Sau vài năm làm việc ở nước ngoài, nhiều lao động gặp khó khăn khi quay về làm việc ở quê hương.
Một số vấn đề phổ biến gồm:
Khó tìm việc phù hợp
Thu nhập thấp hơn trước
Thiếu kỹ năng chuyên môn.
Điều này khiến nhiều người tiếp tục tìm cách đi xuất khẩu lao động lần nữa, tạo thành vòng lặp phụ thuộc.
10. Rủi ro về pháp lý
Một số lao động vì muốn kiếm thêm thu nhập đã bỏ trốn khỏi hợp đồng để làm việc tự do. Tuy nhiên điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro:
Bị bắt giữ
Bị trục xuất
Bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn.
Ngoài ra, việc sống và làm việc bất hợp pháp cũng khiến người lao động không được pháp luật bảo vệ.
Xem ngay: Bất hợp pháp đài loan về bao lâu mới quay lại được
11. Gia đình bị ảnh hưởng
Xuất khẩu lao động không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động đến gia đình.
Nhiều gia đình phải sống xa nhau trong nhiều năm. Trẻ em có thể thiếu sự chăm sóc của cha mẹ, trong khi các mối quan hệ vợ chồng đôi khi bị rạn nứt vì khoảng cách địa lý.
Đây là một tác động xã hội đáng suy nghĩ của việc lao động xa nhà dài hạn.
12. Không phải ai đi xuất khẩu lao động cũng thành công
Truyền thông thường nhắc đến những câu chuyện thành công khi đi xuất khẩu lao động như: xây nhà, mua xe, kiếm tiền tỷ sau vài năm làm việc.
Tuy nhiên, thực tế không phải ai cũng đạt được kết quả như vậy. Một số người:
Không tiết kiệm được nhiều tiền
Phải về nước sớm
Mang theo khoản nợ lớn.
Do đó, trước khi quyết định đi xuất khẩu lao động, người lao động cần đánh giá kỹ khả năng tài chính, sức khỏe và mục tiêu cá nhân.
13. Có nên đi xuất khẩu lao động không?
Câu trả lời: Tùy vào nhu cầu và khả năng của từng người.
Xuất khẩu lao động vẫn có thể mang lại nhiều cơ hội nếu:
Chọn công ty xuất khẩu lao động uy tín
Tìm hiểu kỹ hợp đồng
Lựa chọn công việc phù hợp
Chăm chỉ học ngoại ngữ
Có kế hoạch tài chính rõ ràng.
Tuy nhiên, người lao động cần nhận thức rõ cả mặt tích cực và mặt tiêu cực trước khi đưa ra quyết định có nên đi xuất khẩu lao động hay không.
14. Cách hạn chế rủi ro khi đi xuất khẩu lao động
Để giảm thiểu những rủi ro khi tham gia chương trình xuất khẩu lao động, người lao động nên:
– Chọn công ty được cấp phép
Lựa chọn công ty xuất khẩu lao động hợp pháp, được cấp phép của Bộ Lao động. XKLĐ Đài Loan theo Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
– Đọc kỹ hợp đồng
Xem rõ mức lương, thời gian làm việc, quyền lợi và các điều khoản hợp đồng.
– Không vay nợ quá khả năng trả
Tính toán chi phí và thời gian hoàn vốn trước khi quyết định.
– Học ngoại ngữ trước khi đi
Điều này giúp giảm rất nhiều khó khăn khi làm việc ở nước ngoài.
– Tìm hiểu kỹ về quốc gia làm việc
Văn hóa, luật lao động và điều kiện sống là những yếu tố cần được nghiên cứu trước.
15. Những câu hỏi thường gặp
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu nhược điểm và rủi ro của xuất khẩu lao động:
– Đi xuất khẩu lao động có thực sự kiếm được nhiều tiền không?
Thu nhập có thể cao hơn trong nước nhưng còn phụ thuộc nơi làm việc, ngành nghề và khả năng tiết kiệm.
– Rủi ro lớn nhất của xuất khẩu lao động là gì?
Những rủi ro phổ biến nhất gồm lừa đảo môi giới, chi phí cao, áp lực công việc và khó khăn trong môi trường sống mới.
– Làm thế nào để tránh bị lừa khi đi xuất khẩu lao động?
Người lao động nên tới trực tiếp công ty và xem giấy phép hoạt động. Cần biết rõ ràng các khoản phí phải đóng.
Xuất khẩu lao động có thể mang lại cơ hội cải thiện kinh tế cho nhiều gia đình nhưng cũng tồn tại không ít rủi ro và mặt trái.
Vấn nạn chi phí cao, nguy cơ lừa đảo, bóc lột lao động, áp lực tâm lý và những khó khăn khi sống ở nước ngoài là những vấn đề người lao động cần cân nhắc kỹ lưỡng.
Việc hiểu rõ mặt tối của xuất khẩu lao động sẽ giúp mỗi người đưa ra quyết định sáng suốt hơn, tránh những hệ quả đáng tiếc trong tương lai.
Có thể bạn quan tâm:
