Nhật Bản là một trong những quốc gia có hệ thống pháp luật lao động chặt chẽ, luôn cập nhật để phù hợp với tình hình kinh tế – xã hội và xu hướng toàn cầu. Bước sang năm 2026, Luật lao động Nhật Bản có nhiều điều chỉnh quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của cả người lao động trong nước lẫn lao động nước ngoài, trong đó có Việt Nam. Việc nắm rõ những thay đổi này sẽ giúp người lao động chủ động hơn khi sinh sống, làm việc tại Nhật Bản.
Hoàn cảnh ra đời của Luật lao động Nhật Bản
Nhật Bản đang đối diện với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt nguồn nhân lực nghiêm trọng. Chính phủ nước này đẩy mạnh chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài, đặc biệt thông qua các chương trình như Kỹ năng đặc định. Do đó, Luật lao động Nhật Bản được ban hành và điều chỉnh nhằm:
Tăng cường bảo vệ quyền lợi của người lao động.
Cải thiện môi trường làm việc, hạn chế tình trạng bóc lột.
Thu hút nhân lực quốc tế có tay nghề.
Đảm bảo cân bằng giữa lợi ích của doanh nghiệp và người lao động.
Chương trình xuất khẩu lao động là cánh cửa mở ra nhiều cơ hội cho lao động Việt, đặt biệt là thị trường Nhật Bản với những quy định luật lao động chuẩn chỉnh.
Những điểm mới trong Luật lao động Nhật Bản 2026
Tham gia XKLĐ Nhật Bản có thể cập nhật những điểm mới trong Luật Lao động Nhật Bản năm 2026.
Luật lao động giới hạn giờ làm thêm
Một trong những thay đổi quan trọng là việc siết chặt quy định về giờ làm thêm.
Trước đây, nhiều ngành nghề tại Nhật Bản cho phép làm thêm giờ khá cao, dẫn đến tình trạng chết vì làm việc quá sức.
Từ 2025, luật quy định giờ làm thêm tối đa 45 giờ/tháng và 360 giờ/năm, trừ trường hợp đặc biệt.
Doanh nghiệp vi phạm sẽ bị xử phạt nặng, đồng thời người lao động có quyền khiếu nại.
Tăng cường bảo vệ lao động nước ngoài
Nhật Bản đang tiếp nhận hàng trăm nghìn lao động từ Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Indonesia… Chính vì vậy, Luật lao động Nhật Bản 2026 bổ sung nhiều điều khoản nhằm đảm bảo:
Doanh nghiệp phải cung cấp hợp đồng rõ ràng bằng tiếng mẹ đẻ hoặc ngôn ngữ dễ hiểu.
Người lao động nước ngoài được quyền tiếp cận dịch vụ tư vấn pháp lý miễn phí.
Mức lương tối thiểu áp dụng bình đẳng giữa lao động Nhật và lao động nước ngoài.
Tăng lương tối thiểu vùng
Năm 2026, mức lương tối thiểu tại Nhật Bản tiếp tục được điều chỉnh tăng, trung bình dao động từ 1.000 – 1.200 yên/giờ tùy từng địa phương. Đây là yếu tố tích cực, giúp người lao động có thêm thu nhập, đặc biệt đơn hàng kỹ sư Nhật Bản có thu nhập rất cao.
Chính sách nghỉ phép linh hoạt hơn
Luật lao động Nhật Bản mới quy định người lao động có quyền nghỉ phép tối thiểu 10 ngày/năm, có thể sử dụng linh hoạt thay vì gộp một lần.
Doanh nghiệp buộc phải khuyến khích nhân viên sử dụng hết số ngày phép trong năm để cân bằng công việc, cuộc sống.
Luật quy định về an toàn lao động
Đặc biệt trong các ngành xây dựng, cơ khí, điện tử – nơi tập trung đông lao động nước ngoài, luật yêu cầu:
Doanh nghiệp phải tổ chức huấn luyện an toàn trước khi nhận việc.
Trang thiết bị bảo hộ phải được cung cấp miễn phí.
Tai nạn lao động phải được báo cáo minh bạch và có chế độ bồi thường thỏa đáng.
Tham khảo:
Tác động của Luật lao động Nhật Bản đến người lao động Việt
Dưới đây là những tác động của Luật lao động Nhật Bản đến người lao động Việt Nam:
a. Cơ hội
Thu nhập ổn định hơn nhờ lương tối thiểu tăng.
Được bảo vệ tốt hơn với hợp đồng minh bạch, quyền lợi rõ ràng.
Môi trường làm việc nhân văn hơn, hạn chế làm thêm quá sức.
b. Thách thức
Doanh nghiệp có thể giảm tuyển dụng do chi phí nhân sự tăng.
Người lao động cần trình độ tiếng Nhật cao hơn để hiểu rõ quyền lợi và giao tiếp với doanh nghiệp.
Tính cạnh tranh gay gắt hơn do nhiều lao động từ các quốc gia khác cũng hướng đến Nhật Bản.
Lời khuyên cho người lao động chuẩn bị sang Nhật
Để tận dụng tốt những thay đổi trong luật lao động Nhật Bản mới, người lao động Việt Nam cần chuẩn bị:
Trang bị kiến thức pháp luật: tìm hiểu kỹ về hợp đồng, mức lương, chế độ bảo hiểm, nghỉ phép.
Nâng cao tiếng Nhật: không chỉ phục vụ công việc mà còn để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Chọn công ty XKLĐ uy tín: tránh bị lừa đảo hoặc gặp môi trường làm việc không an toàn.
Chuẩn bị sức khỏe và tinh thần: vì dù luật siết chặt, áp lực công việc tại Nhật Bản vẫn cao.
Luật lao động Nhật Bản là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng môi trường làm việc công bằng, an toàn và minh bạch hơn. Với người lao động Việt Nam, đây vừa là cơ hội để cải thiện thu nhập, vừa là thách thức cần vượt qua bằng kỹ năng, ngoại ngữ và sự hiểu biết pháp luật. Nếu chuẩn bị tốt, người lao động hoàn toàn có thể gặt hái thành công khi sang Nhật làm việc trong giai đoạn mới.
Tìm hiểu thêm:
